In dit opvallende zelfportret portretteert de kunstenaar zichzelf met een verband om het oor en een bedachtzame uitdrukking. Zijn donkergroene jas contrasteert scherp met de levendige oranje achtergrond, wat een dramatisch visueel effect creëert. Het penseelwerk is dik en expressief, kenmerkend voor de postimpressionistische stijl van Van Gogh; elke streek lijkt bijna levend, alsof de verf zelf trilt van emoties. De rook die uit de pijp komt die hij vasthoudt, kronkelt in delicate spiralen op, wat een gevoel van beweging toevoegt en misschien de tumultueuze gedachten van de kunstenaar in die tijd weerspiegelt.

De compositie is intiem; we voelen ons alsof we een moment van kwetsbaarheid bespioneren. Het gezicht, dat gedeeltelijk vervaagd is, suggereert het lijden en de strubbelingen waarmee Van Gogh te maken had terwijl hij vocht met zijn geestelijke gezondheid. Toch is er een sprankje veerkracht in de levendige en gedurfde kleuren die spreken over zijn blijvende passie voor het leven en de kunst. Dit schilderij heeft historische betekenis, omdat het een uitdagende periode in Van Goghs leven samenvat, maar ook een getuigenis is van de schoonheid die uit lijden kan voortkomen.